Zmęczenie społeczne zastępuje polityczne emocje
Historyk i politolog prof. Antoni Dudek ostrzegł w poniedziałek, że zarówno obóz rządowy, jak i prezydent Karol Nawrocki mogą ponieść polityczne konsekwencje, jeśli uznają zwycięstwo w sporze o Trybunał Konstytucyjny za przełomowy sukces. Ekspert zabrał głos w programie „Kropka nad i” w TVN24, wskazując, że konflikt wokół TK stanowi jedynie jeden z wielu frontów starcia między premierem Donaldem Tuskiem a głową państwa.
— Ten front jest najbardziej widowiskowy, to jednak z punktu widzenia opinii publicznej jest coraz mniej istotne, bo to trwa już za długo — stwierdził prof. Dudek, podkreślając, że większość Polaków jest już potwornie zmęczona tym sporem i coraz mniej interesuje ich ostateczny los Trybunału.
Krótkoterminowa wygrana rządu, długofalowa niepewność
Zdaniem profesora Dudka koalicja rządząca odniesie w najbliższym czasie taktyczne zwycięstwo w batalii o TK. Koalicja Obywatelska dysponuje już większością sędziów w składzie Trybunału, a prezes Bogdan Święczkowski ma wkrótce utracić swoje stanowisko. O długofalowym kształcie tej instytucji zadecydują jednak dopiero przyszłoroczne wybory parlamentarne — i to one, a nie bieżące przepychanki prawno-proceduralne, będą rozstrzygające.
Ekspert zwrócił szczególną uwagę na strategię prezydenta Nawrockiego. — Prezydent nie uzna tych zmian w Trybunale. Po to właśnie nie przyjął przysięgi tylu sędziów, żeby mieć pretekst do nieuznawania tego Trybunału w przyszłości — ocenił historyk. Odmowa przyjęcia ślubowania od kolejnych sędziów jawi się zatem nie jako spontaniczny gest, lecz jako element przemyślanej taktyki obliczonej na podważenie legitymizacji przyszłego składu TK.
Rozłam na prawicy: Nawrocki kontra Kaczyński
Prof. Dudek po raz kolejny powrócił do tezy, którą formułuje od pewnego czasu: drogi Karola Nawrockiego i Jarosława Kaczyńskiego powoli, lecz wyraźnie się rozchodzą. Obaj politycy prezentują odmienne wizje przyszłości polskiej prawicy, co nieuchronnie rodzi napięcia wewnątrz obozu, który dotychczas wydawał się monolitem.
— Prezes Kaczyński ma wizję PiS jako dominanta, hegemona na prawicy. Natomiast Karol Nawrocki sam się widzi w roli tego hegemona i do tego jest mu potrzebny Grzegorz Braun — wyjaśnił historyk. Sojusz z Braunem, kontrowersyjnym posłem o wyrazistych poglądach, wpisuje się zatem w szerszą strategię budowania przez prezydenta własnej bazy politycznej, niezależnej od struktur Prawa i Sprawiedliwości.
Napięcia przed siedzibą Trybunału
Tło dla tych analiz stanowią wydarzenia sprzed kilku dni, gdy po złożeniu ślubowania przez Macieja Berka w Sejmie przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego doszło do fizycznych przepychanek między protestującymi a funkcjonariuszami policji. Na miejscu pojawili się posłowie PiS Antoni Macierewicz oraz Mariusz Gosek, a także Robert Bąkiewicz z Ruchu Obrony Granic — co nadało protestowi wyraźny wymiar polityczny i organizacyjny, daleki od spontanicznego obywatelskiego sprzeciwu.
Spór o Trybunał Konstytucyjny trwa w Polsce od lat i zdążył wygenerować setki orzeczeń, kontrorzeczenia i wzajemnych oskarżeń o łamanie prawa. Jak wskazuje prof. Dudek, jego dalszy przebieg będzie zależał nie tyle od bieżących manewrów proceduralnych, ile od tego, kto po następnych wyborach będzie dysponował realną większością zdolną do trwałego ukształtowania składu i kompetencji tej instytucji.