Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego Trybunału Konstytucyjnego
Sejm wybrał w środę dr. hab. Sławomira Patyrę na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Za jego kandydaturą zagłosowało 235 posłów, przeciw było 184, a pięciu wstrzymało się od głosu. Wybór jest konieczny w związku z upływającą 28 czerwca kadencją sędziego Andrzeja Zielonackiego.
Patyra, konstytucjonalista z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, został zgłoszony przez posłów KO, Lewicy, PSL-Trzecia Droga oraz Centrum. Kandydatura konkurenta — prof. Artura Kotowskiego z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego — została zgłoszona przez PiS już po raz siódmy.
Nowy sędzia czeka na zaproszenie od prezydenta
Po ogłoszeniu wyników głosowania Patyra zapowiedział, że nie będzie podejmował żadnych jednostronnych działań w sprawie złożenia ślubowania. — Karol Nawrocki ma czas, aby ewentualnie zaprosić mnie do Pałacu Prezydenckiego — powiedział w rozmowie z TVP Info. Dodał, że chce być sędzią merytorycznym i przyczynić się do tego, by Trybunał przestał być postrzegany jako element sporu politycznego.
Kwestia ślubowania ma kluczowe znaczenie w kontekście trwającego kryzysu wokół TK. Prezydent Nawrocki zaprosił dotychczas jedynie dwóch spośród sześciu sędziów wybranych przez Sejm w marcu tego roku.
Procedura wyboru sędziów TK
Sejm wybiera sędziów Trybunału Konstytucyjnego indywidualnie, na dziewięcioletnie kadencje, bezwzględną większością głosów, przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Wniosek w sprawie kandydata może złożyć co najmniej 50 posłów lub Prezydium Sejmu.
W bieżącej kadencji Sejmu obecna większość rządząca nie obsadzała wakatów w TK aż do marca 2025 roku. Wówczas Sejm wybrał jednorazowo sześcioro sędziów, uzupełniając skład Trybunału do ustawowej liczby 15.
Kryzys wokół marcowego wyboru sędziów — stan sprawy
Spośród sześciu sędziów wybranych w marcu — Magdaleny Bentkowskiej, Dariusza Szostka, Macieja Taborowskiego, Marcina Dziurdy, Krystiana Markiewicza oraz Anny Korwin-Piotrowskiej — jedynie Szostek i Bentkowska zostali zaproszeni przez prezydenta Nawrockiego do złożenia ślubowania w Pałacu Prezydenckim, co nastąpiło 1 kwietnia.
Czworo pozostałych sędziów złożyło 9 kwietnia ślubowanie podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej, z formułą „wobec prezydenta”, przy udziale notariusza. Pisemne roty ślubowań przekazali następnie do Kancelarii Prezydenta RP. Tego samego dnia ślubowanie ponownie złożyli również Bentkowska i Szostek.
Prezes TK Bogdan Święczkowski odmówił uznania sejmowej uroczystości za prawnie skuteczne ślubowanie i nie dopuścił czworga sędziów do objęcia urzędów. W piśmie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Święczkowski podkreślił, że osoby te — jego zdaniem — nie są sędziami TK, ponieważ nie nawiązały stosunku służbowego.
Polski rząd zajął odmienne stanowisko: Ministerstwo Spraw Zagranicznych w informacji przekazanej ETPCz wskazało, że w ocenie rządu czworo skarżących jest sędziami Trybunału Konstytucyjnego.
Sprawa trafiła do Strasburga
Czworo sędziów złożyło skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. 5 maja ETPCz wydał decyzję o zabezpieczeniu, a na początku czerwca sędziowie złożyli pełną skargę. W Trybunale Konstytucyjnym oczekuje ponadto wniosek prezydenta Nawrockiego w sprawie sporu kompetencyjnego dotyczącego ślubowania złożonego w Sejmie 9 kwietnia.
Wybór Sławomira Patyry odbywa się zatem w cieniu nierozwiązanego kryzysu instytucjonalnego, który od miesięcy paraliżuje funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego i angażuje kolejne organy krajowe oraz europejskie.