Francja stanęła w obliczu jednej z największych fal protestów od miesięcy. Setki tysięcy obywateli wyszły na ulice w całym kraju, domagając się podwyżek płac i odrzucenia rządowych cięć budżetowych, a premier odpowiedział zaproszeniem do dialogu.
Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w demonstracjach wzięło udział 575 tysięcy osób w całej Francji, z czego 65 tysięcy w samym Paryżu. Centrale związkowe podają liczby znacznie wyższe: ponad 1,5 miliona demonstrantów w kraju i około 350 tysięcy w stolicy. Rozbieżność między oficjalnymi a związkowymi szacunkami jest tu wymowna, bo obie strony mają interes w tym, by spór wyglądał inaczej.
Szefowa centrali związkowej CGT Sophie Binet nie kryła triumfu. „Wiemy już, że ten dzień był sukcesem. Pytanie, które dziś się nasuwa, nie brzmi: czy wygramy?, ale: jak bardzo wygramy?”, oznajmiła zebranym w Paryżu. To zdanie mówi wiele o nastrojach po lewej stronie francuskiej sceny politycznej, gdzie protesty traktuje się nie jako wyraz frustracji, lecz jako instrument nacisku na rząd.
W demonstracji w stolicy uczestniczyli czołowi politycy lewicy. Jean-Luc Mélenchon, lider skrajnie lewicowej Francji Nieujarzmionej, oraz Raphaël Glucksmann, reprezentujący nurt socjaldemokratyczny, ramię w ramię maszerowali ulicami Paryża. Obaj zamierzają ubiegać się o prezydenturę w przyszłorocznych wyborach, co nadaje ich obecności na proteście wyraźny wymiar kampanijny.
Władze zatrzymały 448 osób do godziny osiemnastej. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oceniło, że demonstracje w większości przebiegły spokojnie, mimo prób zakłócenia ich przez, jak to określono, „radykalnych aktywistów” i środowiska „ultralewicy”. W kilku miastach, w tym w Paryżu, doszło do odosobnionych starć z policją, która sięgnęła po gaz łzawiący.
Wieczorem rząd ogłosił, że premier zwoła 9 listopada spotkanie ze związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców. Tematem rozmów mają być koszty życia i poziom wynagrodzeń. To gest, który można odczytać jako próbę rozładowania napięcia przed dalszymi etapami parlamentarnych prac nad budżetem.
Związki zawodowe domagają się przede wszystkim podwyżek płac, w tym płacy minimalnej, i sprzeciwiają się oszczędnościowym zapisom rządowego projektu budżetu, który jest właśnie rozpatrywany przez parlament. Protesty przeciwko rosnącym kosztom życia trwają we Francji nieprzerwanie od połowy października, tworząc coraz wyraźniejszą presję społeczną na gabinet, który musi jednocześnie walczyć z deficytem i odpierać zarzuty o obojętność wobec zwykłych obywateli. To napięcie między fiskalną dyscypliną a oczekiwaniami społecznymi nie jest problemem wyłącznie francuskim, ale Paryż pokazuje dziś, jak gwałtownie może ono wybuchnąć, gdy brakuje przestrzeni do rozmowy.