Zielony proszek z Podlasia, który myli zmysły
Na pierwszy rzut oka trudno odróżnić go od oryginału sprowadzanego z Japonii. Intensywnie zielony, drobno zmielony proszek, który po zmieszaniu z mlekiem daje napój łudząco podobny do modnej matchy — tyle że powstaje nie w japońskiej prefekturze, lecz pod Hajnówką, w sercu Podlasia. To nie marketingowy chwyt, lecz efekt wieloletniej pracy ekologicznego gospodarstwa.
Mirosław Romaniuk, właściciel gospodarstwa w Nowokorninie, nie ukrywa, że inspiracją był azjatycki oryginał. Jednak jego produkt opiera się wyłącznie na surowcach rodzimych, uprawianych na miejscu, bez użycia środków chemicznych. — To jest nasza ziołowa matcha — mówi Romaniuk — w odróżnieniu od klasycznej, składa się z naszych ziół, które rosną w obrębie gospodarstwa tutaj na Podlasiu.
Cztery składniki, które tworzą polską odpowiedź na azjatycki trend
Receptura podlaskiej matchy opiera się na czterech starannie dobranych składnikach. Podstawę stanowią zmielone liście poziomki i pokrzywy — roślin powszechnie znanych w Polsce, lecz rzadko docenianych jako surowiec prozdrowotny, bogatych w przeciwutleniacze. Do mieszanki trafia również ziele owsa, a jej najbardziej wyjątkowym elementem jest korzeń różeńca górskiego.
Różeniec górski to roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową w naturalnym środowisku. W gospodarstwie Romaniuka jest jednak od lat uprawiany legalnie, a jego zbiory następują dopiero po siedmiu lub ośmiu latach wegetacji — dopiero wtedy roślina osiąga pełnię swoich właściwości zdrowotnych. To właśnie różeniec dostarcza napojowi teiny, której próżno szukać w samych liściach poziomki, nadając mu właściwości pobudzające, zbliżone do tych, jakie cenią miłośnicy klasycznej matchy.
Połączenie tych czterech składników daje mieszankę, która — zdaniem twórcy — dorównuje azjatyckiemu oryginałowi nie tylko kolorem, lecz także smakiem i wartościami odżywczymi. — Czy z mlekiem klasycznym, roślinnym, owsianym, migdałowym. Po prostu mega smaczne to jest — ocenia Romaniuk.
Matcha w Polsce: moda czy trwała zmiana nawyków?
Japońska matcha zdobywa w Polsce coraz szersze grono zwolenników. Kawiarnie i lokale serwujące napoje na jej bazie wyrastają w kolejnych miastach, a półki sklepów ze zdrową żywnością uginają się od importowanych proszków. Laura Mancewicz, menadżerka lokalu z matchą w Białymstoku, obserwuje ten trend z optymizmem. — Jest to moda, która, mam nadzieję, zostanie na dłużej, bo jest to nie tylko ładne, ale i równie zdrowe — mówi.
Warto przypomnieć, czym matcha różni się od zwykłej zielonej herbaty. Nie jest to napar z liści, lecz liście sproszkowane w całości — dlatego napój zawiera znacznie więcej składników odżywczych niż tradycyjnie parzona herbata. W Azji pije się ją od kilkunastu wieków; japońscy samuraje spożywali ją bez żadnych dodatków. W Polsce dominuje wersja słodka, często z mlekiem — co, jak żartuje Mancewicz, pewnie wywołałoby konsternację u niejednego samuraja.
Suwerenność smaku: lokalny produkt wobec globalnego trendu
Inicjatywa Romaniuka wpisuje się w szerszy nurt, który można nazwać odzyskiwaniem suwerenności żywieniowej. Zamiast uzależniać się od importu z odległych zakątków świata, polskie gospodarstwa ekologiczne są w stanie zaproponować alternatywę opartą na rodzimych gatunkach roślin, uprawianych w zgodzie z lokalnym klimatem i tradycją zielarską.
Podlaska matcha nie jest próbą podrobienia japońskiego produktu — to świadoma reinterpretacja idei, z wykorzystaniem tego, co Polska ma do zaoferowania. Różeniec górski, pokrzywa, poziomka i owies to rośliny głęboko zakorzenione w polskiej kulturze ludowej i medycynie naturalnej, dziś na nowo odkrywane przez konsumentów szukających zdrowszych wyborów.
Czy podlaska odmiana zdobędzie równie wiernych zwolenników jak japoński oryginał? Czas pokaże. Jedno jest pewne: pomysł z Nowokornina zasługuje na uwagę daleko poza granicami Podlasia.