Chiny nie kryją determinacji w obronie swoich interesów handlowych na rynku brytyjskim. Rzecznik chińskiego Ministerstwa Handlu oświadczył wprost, że jeśli Wielka Brytania zdecyduje się nałożyć ograniczenia na chińskie pojazdy elektryczne, Pekin zdecydowanie podejmie działania odwetowe i będzie chronić uzasadnione prawa oraz interesy chińskiego przemysłu. To twarda odpowiedź na doniesienia serwisu POLITICO, według których Londyn zamierza działać w ścisłej współpracy z Unią Europejską, aby przeciwdziałać chińskiej ekspansji na rynku samochodów elektrycznych.
Teza jest prosta i warta postawienia wprost: Wielka Brytania, szukając schronienia pod parasolem europejskiej polityki handlowej, ryzykuje wciągnięcie się w spór, który sam brexit miał jej oszczędzić. Londyn, zamiast korzystać z odzyskanej suwerenności handlowej i prowadzić własną, niezależną politykę wobec Pekinu, wybiera ścieżkę harmonizacji z Brukselą — z pełną świadomością geopolitycznych konsekwencji, jakie ta droga ze sobą niesie.
Bezpośrednim impulsem do chińskich ostrzeżeń jest zbliżający się moment wejścia w życie bardziej rygorystycznych zasad wynikających z umowy handlowej dotyczącej brexitu. Od początku przyszłego roku pojazdy elektryczne importowane do Wielkiej Brytanii mogą zostać objęte dziesięcioprocentowym cłem, jeśli nie spełnią wymogów dotyczących reguł pochodzenia. Londyn intensywnie lobbuje za tym, by uniknąć tego scenariusza poprzez zbliżenie z unijnymi regulacjami, w tym przez włączenie do polityk „Made in Europe”, które zapewniają europejskim produktom preferencyjne traktowanie w zamówieniach publicznych.
Brytyjski minister stanu ds. polityki handlowej Anas Sarwar, przemawiając przy okazji niemiecko-brytyjskiego szczytu biznesowego w Mansion House, nie pozostawił wątpliwości co do kierunku myślenia rządu w Londynie. Stwierdził, że „im bardziej Wielka Brytania i UE współpracują i działają w zgodzie, tym lepiej zarówno dla Wielkiej Brytanii, jak i dla Unii Europejskiej”, przyznając jednocześnie, że sektor motoryzacyjny musi zmierzyć się z wyzwaniem wynikającym z szybkiej ekspansji chińskich producentów. Ta deklaracja jest znacząca — wskazuje, że zbliżenie z Brukselą w kwestiach handlowych staje się dla rządu Partii Pracy świadomym wyborem politycznym, a nie jedynie techniczną koniecznością.
Pekin odpowiedział na te sygnały z właściwą sobie stanowczością. Chiny wezwały Wielką Brytanię do przestrzegania zasad Światowej Organizacji Handlu i przestrzegły przed naśladowaniem podejścia Brukseli, argumentując, że cła na chińskie pojazdy elektryczne miałyby charakter dyskryminacyjny. Rzecznik ministerstwa zapowiedział, że Chiny będą uważnie monitorować rozwój sytuacji w Wielkiej Brytanii — co w dyplomatycznym języku Pekinu brzmi jak wyraźna zapowiedź gotowości do eskalacji.
Implikacja tego układu sił jest poważna. Wielka Brytania, decydując się na zacieśnienie współpracy z UE w obszarze polityki handlowej wobec Chin, rezygnuje z możliwości prowadzenia odrębnej, bardziej elastycznej dyplomacji gospodarczej — tej samej elastyczności, którą zwolennicy brexitu wskazywali jako jeden z kluczowych argumentów za wyjściem z Unii. Londyn wchodzi w spór handlowy nie jako suwerenny gracz, lecz jako satelita brukselskiej polityki, narażając się przy tym na chińskie działania odwetowe, których koszty poniesie samodzielnie.