Chorwacka federacja piłkarska złożyła oficjalną skargę do FIFA po kontrowersyjnej porażce 1:2 z Portugalią w 1/16 finału mistrzostw świata — i stawia tezę, która powinna poważnie zaniepokoić władze światowego futbolu: nowoczesna technologia, zamiast służyć sprawiedliwości, stała się narzędziem jej wypaczania. To nie jest zwykłe narzekanie przegranego. To precyzyjnie sformułowany zarzut dotyczący błędnego stosowania protokołów, który uderza w samą wiarygodność systemu VAR.
Serce sporu leży w dwóch kluczowych momentach meczu. Przy bramce wyrównującej Joška Gvardiola na 2:2 system VAR dopatrzył się spalonego u Mario Pasalicia — twierdząc, że Igor Matanović dotknął piłki głową przed dośrodkowaniem. Tymczasem czujnik umieszczony wewnątrz piłki, czyli ta sama technologia, którą FIFA z dumą chwali jako przełom w precyzji sędziowania, nie zarejestrował żadnego kontaktu. Sam Matanović przyznał jedynie, że „poczuł delikatny kontakt futbolówki z włosami” — co w świetle danych z czujnika pozostaje niepotwierdzone. Wcześniej sędzia główny został wezwany do monitora w sprawie rzutu karnego dla Portugalii, choć — zdaniem chorwackiej strony — protokół VAR w ogóle nie przewidywał podstaw do takiej interwencji.
Tomislav Pacak, rzecznik prasowy chorwackiej federacji, przekazał w rozmowie z portalem net.hr, że federacja skierowała list bezpośrednio do prezesa FIFA Gianniego Infantino. „Nie kwestionujemy samych decyzji sędziowskich jako takich, bo o nich można dyskutować po każdym meczu, ale kwestionujemy proces, który do nich doprowadził” — powiedział Pacak, precyzując, że protokół VAR przy rzucie karnym dla Portugalii został „całkowicie błędnie zastosowany”. Nenad Crnko, prezes Komitetu Wykonawczego chorwackiej federacji, poszedł jeszcze dalej, pytając publicznie, dlaczego sędzia w ogóle był wzywany do monitora, skoro czujnik w piłce mógł rozstrzygnąć kwestię kontaktu w sposób obiektywny i natychmiastowy. „Dlaczego pokazali sędziemu niewłaściwą kamerę? Mamy wiele, wiele wątpliwości” — stwierdził działacz.
Chorwacka skarga nie jest żądaniem zmiany wyniku meczu — jej autorzy są tego świadomi i wprost to przyznają. Chodzi o coś ważniejszego: o wymuszenie na FIFA szczegółowego wyjaśnienia każdej z zakwestionowanych decyzji oraz o ostrzeżenie, że niekonsekwentne stosowanie technologii podważa zaufanie do całego systemu. Pacak ujął to dobitnie: „To nadużycie technologii, które nie przynosi korzyści FIFA, drużynom ani kibicom.” W tym zdaniu kryje się istota problemu — jeśli czujnik w piłce rejestruje brak kontaktu, a VAR mimo to uznaje spalony, to nie mamy do czynienia z pomocą technologiczną, lecz z jej selektywnym i arbitralnym użyciem, co jest zaprzeczeniem idei, dla której system ten w ogóle wprowadzono.
Sprawa chorwacka otwiera szersze pytanie o granice technokratycznej ingerencji w sport i o to, kto ostatecznie sprawuje kontrolę nad regułami gry. Dla kibiców i zawodników liczy się nie tylko wynik, lecz poczucie, że rządzą nim jasne, jednolicie stosowane zasady — a nie uznaniowe decyzje podejmowane za zamkniętymi drzwiami sali VAR. Jeśli FIFA nie udzieli przekonującej odpowiedzi na chorwackie zarzuty, wiarygodność całego systemu sędziowania technologicznego stanie pod znakiem zapytania na długo po tym mundialu.