Trybunał Konstytucyjny znalazł się w centrum poważnego sporu instytucjonalnego, który nabiera coraz wyraźniejszych znamion kryzysu praworządności. Prof. Sławomir Patyra, sędzia TK, złożył zawiadomienie do organów ścigania, zarzucając prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu manipulowanie składami orzekającymi w celu uzyskania z góry założonych wyroków. Święczkowski odpowiedział oświadczeniem, w którym działania Patyr określił jako „działania o charakterze osobistym i odwetowym”, dodając, że sędzia próbuje wywrzeć na nim „presję”, której — jak zaznaczył — „nie można akceptować”.
Reakcja prezesa TK otwiera drogę do wszczęcia kolejnego postępowania dyscyplinarnego wobec Patyr. Pierwsze takie postępowanie wytoczono mu już wcześniej — za odmowę orzekania w składach, które sam sędzia uznał za wadliwie wyznaczone przez prezesa. Spór między dwoma sędziami tego samego organu konstytucyjnego ujawnia głęboki rozdźwięk dotyczący samych podstaw funkcjonowania Trybunału.
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nie pozostawia wątpliwości co do swojej oceny sytuacji. „Rozumiem, że rozpaczliwie broni gruntu, który usuwa mu się spod nóg” — powiedział Onetowi, odnosząc się do zachowania Święczkowskiego. Żurek podkreślił jednocześnie, że państwo prawa nie może pozwolić na to, by ktokolwiek traktował Trybunał Konstytucyjny jak „prywatny folwark”.
Minister zwrócił uwagę na fundamentalną kwestię obywatelskiego i sędziowskiego obowiązku. Każdy obywatel, a tym bardziej sędzia, ma prawny obowiązek informowania prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Obowiązek ten nabiera szczególnej wagi, gdy dotyczy konstytucyjnego organu państwa — organu, którego niezależność i bezstronność stanowią fundament porządku prawnego Rzeczypospolitej.
Pytany o horyzont czasowy rozwiązania sporu wokół TK — czy chodzi o dni, tygodnie, miesiące czy lata — Żurek świadomie odmówił odpowiedzi. Nie jest to uchylenie się od trudnego pytania, lecz wyraz powściągliwości wobec złożoności politycznej i prawnej sytuacji, w której każda deklaracja może okazać się przedwczesna.
Osobnym problemem pozostaje sytuacja sędziego Macieja Berka, który formalnie rozpoczął kadencję w Trybunale dwa tygodnie temu, jednak do dziś nie został zaproszony przez Prezydenta RP na uroczystość złożenia ślubowania. Żurek wskazał, że Berek może samodzielnie podjąć decyzję w tej sprawie i złożyć ślubowanie w dowolnej formie — na przykład przed Sejmem, tak jak uczyniła to czwórka innych sędziów TK. Upływ dwóch tygodni od początku kadencji nadaje tej kwestii coraz pilniejszy charakter.
Żurek zaznaczył przy tym, że im szybciej wszyscy sędziowie zostaną dopuszczeni do orzekania, tym lepiej dla zwykłych obywateli. Skargi konstytucyjne leżą w Trybunale nierozpoznane od bardzo długiego czasu, a odpowiedzialność za ten stan rzeczy minister przypisuje wprost ekipie Julii Przyłębskiej i Bogdana Święczkowskiego. To oni — jak stwierdził — doprowadzili do paraliżu instytucji, która powinna stać na straży praw każdego Polaka.